De Aziatische hoornaar vormt ondertussen een bekend probleem in Vlaanderen en Nederland. Deze invasieve soort kan een grote impact hebben op bijen, bestuiving en biodiversiteit. Daarom zoeken steeds meer imkers, fruittelers, gemeenten en particulieren naar praktische hulpmiddelen om de soort beter te monitoren en waar nodig te bestrijden.

Bij 3Dplanner.be proberen we met lokale productie en slimme ontwerpen bij te dragen aan die aanpak. In de voorbije jaren ontwikkelden we verschillende oplossingen die eenvoudig te gebruiken zijn, betaalbaar blijven en gebaseerd zijn op feedback uit de praktijk.

Vandaag bieden we twee verschillende types vallen aan die elk hun eigen toepassing hebben: de twist-off potval en de hoornaarval box.

Twee systemen, één doel

Hoewel beide systemen dezelfde bedoeling hebben, vertrekken ze vanuit een ander concept.

De twist-off val is ontworpen met upcycling in gedachten. Deze val maakt gebruik van standaard glazen potten met een twist-off deksel van 82 mm. Daardoor kunnen bestaande potten eenvoudig hergebruikt worden als hoornaarval.

De hoornaarval box daarentegen is een compacte en robuuste val die gebruik maakt van een kunststof box waarin de invliegtrechters worden geplaatst. Dit systeem wordt vaak gebruikt wanneer men een stevig en herbruikbaar systeem wil dat eenvoudig te plaatsen is in tuin, boomgaard of bijenkastomgeving.

Beide systemen werden ontwikkeld met hetzelfde uitgangspunt: praktisch gebruik in het veld.

De twist-off hoornaarval: hergebruik van glazen potten

De twist-off val is ontstaan vanuit een eenvoudig idee: waarom geen bestaande glazen potten gebruiken als basis voor een hoornaarval?

Veel mensen hebben glazen potten beschikbaar van bijvoorbeeld confituur, sauzen of andere voedingsproducten. Door een speciaal ontworpen 3D-geprint onderdeel op de pot te schroeven ontstaat een efficiënte val die eenvoudig te plaatsen is.

Door deze aanpak blijft het systeem niet alleen betaalbaar, maar past het ook binnen een idee van hergebruik en duurzaamheid.

In de loop van de ontwikkeling werd het ontwerp verschillende keren geoptimaliseerd. Zo werd onder meer gewerkt aan de vorm van de invliegtrechter en aan accessoires zoals een afdakje om regenwater buiten te houden wanneer de val buiten wordt opgehangen.

Ook werd een systeem met verwisselbare invliegopeningen ontwikkeld. Hiermee kan de opening van de trechter worden aangepast afhankelijk van het seizoen of de toepassing.

De hoornaarval box: robuust en eenvoudig te plaatsen

Naast het pot-systeem ontwikkelden we ook een andere oplossing: de hoornaarval box.

Dit systeem gebruikt een transparante kunststof box waarin twee invliegtrechters worden geplaatst. De box is stevig, eenvoudig te plaatsen en laat toe om snel te controleren of er vangst aanwezig is.

Door de transparante wanden kan men de inhoud eenvoudig bekijken zonder de val meteen te moeten openen. Dat maakt monitoring een stuk praktischer.

Ook dit ontwerp werd in de loop van de tijd verder vereenvoudigd. Door het gebruik van press-fit verbindingen kunnen de 3D-geprinte onderdelen eenvoudig in de box worden gedrukt zonder bouten of metalen onderdelen.

Dit maakt de montage sneller en zorgt ervoor dat de productie eenvoudiger en betaalbaarder blijft.

Flexibele invliegopeningen

Zowel bij de twist-off val als bij de box wordt gebruik gemaakt van een invliegtrechter met schroefdraad.

Op deze schroefdraad kunnen verschillende *dopjes worden geplaatst waarmee de invliegopening kan worden aangepast. Hierdoor kan men kiezen tussen verschillende diameters, bijvoorbeeld 8,5 mm of 8,2 mm of 8 mm.

Dit systeem laat toe om de val aan te passen aan verschillende omstandigheden of voorkeuren van de gebruiker.

• Gebruik 8.5 mm van 15 maart tot 15 juni voor het vangen van de koninginnen
• Gebruik de 8mm of 8,2mm verkleiner om in zomer en nazomer ook de werksters te vangen

*de dopjes worden apart verkocht

Praktisch gebruik van hoornaarvallen

Hoornaarvallen worden meestal gebruikt voor monitoring of voor het verminderen van de lokale druk van Aziatische hoornaars. Ze worden vaak geplaatst in tuinen, boomgaarden of in de buurt van bijenkasten.

Belangrijk is dat vallen correct worden gebruikt en regelmatig gecontroleerd worden. Verschillende imkers en ervaringsdeskundigen delen hierover praktische tips.

Een van die duidelijke uitlegvideo’s werd gemaakt door Pieter van www.bijdepieter.be . In zijn video toont hij stap voor stap hoe zo’n hoornaarval box gebruikt wordt en waar je op moet letten bij het plaatsen.

Hoewel hij niet specifiek de box van 3Dplanner gebruikt, is de werkwijze exact dezelfde en vormt de video een zeer duidelijke handleiding.

Ontwikkeld op basis van praktijkervaring

De ontwerpen van onze hoornaarvallen zijn niet in één keer ontstaan. Ze zijn het resultaat van verschillende iteraties, feedback van gebruikers en praktische ervaringen van imkers en natuurliefhebbers.

Door die input blijven we onze ontwerpen stap voor stap verbeteren. Soms gaat het om kleine aanpassingen in vorm of montage, soms om grotere veranderingen in het ontwerp.

Het doel blijft steeds hetzelfde: praktische en betaalbare hulpmiddelen ontwikkelen die eenvoudig te gebruiken zijn.

Ontdek onze Aziatische hoornaar vallen

Op deze pagina vind je een overzicht van onze oplossingen voor Aziatische hoornaar vallen:

• Twist-off hoornaarval voor glazen potten

• Hoornaarval box met invliegtrechters

Beide systemen worden lokaal geproduceerd met 3D-printtechnologie.

Bekijk alle producten hier: 3D-plannershop

Lees in één van onze blogs alles over het tot stand komen van dit project:

• Aziatische hoornaar bestrijden met een modulair, lokaal geproduceerd en circulair systeem
• De evolutie van onze Aziatische hoornaarval box: efficiënter en slimmer ontwerp